Gotikoa Araban / [autoreak] José Eguia López de Sabando, Micaela J. Portilla ; [egokitzailea, Iosebe Aldabe Telletxea ; argazkiak, Sigfrido Koch, Kriseluren artxiboa]

Gotikoa bere fase klasikoan, Araban, nolabaiteko atzerapenarekin Espainiako beste lurraldeekin konparatuz, ez da XIII. mendearen erdialdealdea aurreratua samar egon arte ezartzen. Aurrena Europan sortu zen, eta bertan izpiritu berri bat agertu zuen kulturan, politikan eta erlijioan. Izaera erlijioso berria Zisterreko erreforman azaltzen da, eta eskeko ordenen joera berriarekin sendotzen da. XV. mendea bukatzear dago, parrokia aberatsenek euren tenplu zaharrak lurraretzen eta berriak eraikitzen dituztenean, Arabako giza finkamendu handienetan, mende bat aurrerago agertu ziren joerak jarraituz.