Zirtzilak ; Kristalezko begia / Alfonso R. Castelao ; [euskaratzailea, Koldo Izagirre]

Zirtzilak bost ipuin dira, urte desberdinetan idatziak, baina Castelaoren bizitzaren gertakariek eraginak denak. Ipuinok, "Gauzak" bilduma bezala, Castelaok narrazio laburretarako duen maisutasunaren adierazgarri ederrak dira. "Kristalezko begia", "Eskeleto baten Oroitzapenak" izenordez, funtsean. Castelaoren marrazkigintzaren jarraipena da: kazikismo eta jauntxokeriaren satira, hizkuntza galegoaren defentsa, karikatura zorrotzetan. Eta humoreari eta heriotzeari buruzko gogoetak. Baina lan hau ez da propagandazkoa edo didaktikoa, Castelaok jakin izan baitzuen beti testoen literaturtasuna zaintzen. Ez zuen inoiz hautsi edukiaren eta moldearen arteko oreka. Bere pertsonaien nortasuna librea da beti. Castelaoren kanposantuko eskeleto eta banpiroen ibilietan bizion gizarte konkretu baten miseria irakurten ahal da, urruntasun ironikoz.