Juan Sebastian Elkano : the first voyage round the world = Le premier voyage autour du monde = El primer viaje alrededor del mundo - Euskalbarrokensemble; Donostiako Orfeoi Gaztea; Donostiako Orfeoi Txikia (Bellaterra : Alia Vox, 2019)
Euskal Barrokensemblek CD-liburu bikoitza aurkeztu du Elkano eta euskal nabigazioa ardatz hartuta. Ikerketa lan nekeza egin dute Getariako itsasgizonaren garaiko kultura eta euskal nabigazioaren historian sakonduz. Lehen zirkumnabigazioarekin eta XVI. mendeko nabigazioarekin lotura duten herrialdeetako artistek parte hartu dute lan honetan, baita Donostiako Orfeoi Gazte eta Txikiko ahotsek ere. "Juan Sebastián Elkano: el primer viaje alrededor del mundo" da Enrike Solinis guitarra-jotzaileak zuzentzen duen Euskal Barrokensemble aintzako musika-taldeak sortu duen lan berriaren izenburua. CD-liburu bikoitza da eta Jordi Savall-en Alia Vox zigiluak argitaratu du nazioartean; Jordi Savall viola da gamba jotzaile ospetsua da, orkestra zuzendaria eta ikonoa musikaren munduan. Diskoak musika-ibilbidea egiten du Elkanoren bizitzan, garaian eta zirkumnabigazioan, aitzakia ezin hobea euskal kultura aztertu eta gure ondare artistikoa berreskuratzeko; eta era berean, baliogarria da euskaldunek munduko hainbat kulturekin izan zuten harremana eta horrek gure musiketan utzi duen arrastoa agerian uzteko. Bi urteko ikerketa lanaren ondoren lana salgai dago eta salmenta-leku nagusietan eskura daiteke, bai saltoki fisikoetan, bai online eta baita nazioarteko plataforma digitaletan ere. Lana gaur goizean aurkeztu da Donostiako Euskal Itsas Museoan, eta prentsaurrekoan izan dira Enrike Solinís, Miren Zeberio biolin-jotzailea, Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburu eta Elkano 500 Fundazioko Patronatuko kide Bingen Zupiria eta Fundazioko proiektuen koordinatzaile Rafael Zulaika. Ekoizpenean 50 artista baino gehiagok parte hartu dute, horien artean Donostiako Orfeoi Gazte eta Txikiko ahotsak. Horiez gain, munduaren inguruko lehen birarekin eta XVI. mendeko nabigazioarekin lotura duten herrialdeetako artistek egin dute beren ekarpena, besteak beste Darlene Gijuminag (MicMac, Kanada), Halldor Mar Stefanson (Islandia) edo Deta Astari (Indonesia) kantariek; Xabier Amuriza bertsolariak eta Xabier Leturia panderojoleak ere parte hartu dute grabaketan, ahanzturan zeuden musikak euskal kantutegirako berreskuratuz. 50 konposiziotan Solinís eta Euskal Barrokensemblek euskal nabigazioaren urrezko aroko kantu eta dantzen errepertorioa interpretatzen dute. Taldeak zenbait pieza berregin ditu garaiko melodia eta testuak erabiliz. Errepertorio horren bidez, Juan Sebastián Elkano: el primer viaje alrededor del mundo lanak hainbat herritako musika eta testu landuak nahiz ahozko tradiziokoak jaso ditu, hala nola Euskal Herria, Gaztela, Andaluzia, Italia, Amerika, Moluka uharteak, Terranova eta Islandiakoak. CD bikoitzarekin batera doa libreto bat, hainbat hizkuntzetan idatzia -euskara, gaztelania, katalana, frantsesa, ingelesa, alemana eta italiera-; libretoan jasota daude abestietako letrak, Sevillako Unibertsitateko katedraduna den Pablo E. Perez-Mallaina eta Euskal Itsas Museoko zuzendaria den Xabier Alberdi historialarien testuak testuinguru historikoari buruz, eta baita Antonio Pigaffeta kronikagile veneziarraren -bidaiaren kronika idatzi zuena- eta Juan Sebastian Elkano beraren jatorrizko testuak ere.
CD 1. Sarrera ; Epitafio de Seikilos / Anonimoa. Ale, aurraunean / Euskal doinu herrikoia. Bashraf jahargah / Darwish Mustapha, XVI. mendea ; hitzak, Pío Baroja. Raiko / Mazedoniako danza tradizionala. Gurmak itsasoan : kantu liturgikoa / Tibalt Nafarroakoa. Buselik asirani / Dimitrie Cantemir. Loa loa / Euskal doinu tradizionala. Moaxaja errezitatua / Abu al-Abbás Ahmad "Turerako itsua", XII. mendea ; F. Atlan ; E. Solinís. Si la douleur de mon esprit / Margarita Nafarroakoa (1492-1549). Pavane, Gallarda eta Branle de Champagne / Claude Gervaise (1525-1583). Une batez / Jehuda Halevy (Tutera c. 1070/75-Jerusalen c. 1141). Efthah' na séfathay = Maitia nun zira / Kantu erlijioso judutarra, euskal doinu tradizionala. Arratiako dantzak / Bizkaiko doinu tradizionala. Dos ánades, Madre / Johanes Antxieta (1462-1523). Dindirindín, Ensalada La bomba / Mateo Flecha (1481-1553). Amorosen partizia / Bernat Etxepare (c. 1480-1545). Pabanea / Osborn eskuizkribu bilduma, XVI. mendea. Santa Maria, strela do dia (Carcelera) / Andaluziako doinu herrikoia. Quid est tibi, Mare vidit / Michael Navarrus (Iruñea, 1563-1627). Pigafetta-ren egunkaria ; Itsasoa laino dago / Euskal doinu tradizionala. Pavane / Pierre Attaignant (1494-1552). Elkanok Karlos V.ari idatzitako gutuna, lehorreratzea Moluketan ; Lagu togal / Maluku doinu tradizionala. -- CD 2. Elkanoren gutuna, Sanlúcar de Barramenda ; Ayo visto lo mappamundi / Siziliako doinu herrikoia, XVI. mendea. Mundu zabalera / XIII. mendeko musika, Xabier Amurizaren bertsoa. Baile a 2 : a lo alto y a lo llano / Gaztela-Euskal Herria doinu tradizionala. Marche de courteges / Euskal doinu tradizionala. Danse des Kherestonak / Euskal doinu tradizionala. Neska ontziratua errezitatua / Euskal doinu tradizionala ; Robert Ballard (c. 1572-c. 1650). Nesta ontziratua / Robert Ballard. Elkanok Karlos V.ari idatzitako 2. gutuna, 1522 ; Gurpila : marinero de la mar y A lo llano / Cancionero de Olmeda (Burgos). Sumba uharteko kantua / Malaysia-Polinesiako kantu tradizionala. Elkanoren testamentua, Salve Regina / Martinez de Bizkargi (1480-1540). 6. salmoa : Jauna, ez nazazu korregi / Euskal doinu tradizionala ; J. Haranburu. Tiento para órgano / Luis Alberto de Gómez, XVI. mendea. Gutuna Felipe II.ari / Lope de Agirre, 1561. Le Biscayenne / doinu tradizinala ; Marin Marais. Jota / Cortabarriaren eskuizkribuak, XVII. mendea. Aista binakoa / R. M. Azkueren kantutegia, euskal itsasgizonen kantu tradizionala. Mikmak-en ohorezko kantua / George Paul, euskal doinu tradizionala. Nor orain esan lezake / Euskal gabon-kanta anonimoa, XVII. mendea. My lady carey's dompe / Anonimoa, XVI. mendea. Marteinn a frakkaporpi / Islandia-Euskal Herriko doiunu tradizionala. Aldapeko / Euskal doinu tradizionala. Portutxoa fandangoa / Joxean Artze, euskal doinu tradizionala. Nere vizi gucico galdu nai : gabon-kanta / Sor Juana Inés de la Cruz (1651-1695). Fandango / Santiago de Murcia (1673-1739). Kama-goli / Erromintzelaz Jon Mirande. El gineo / Cortabarriaren eskuizkribua, XVII. mendea
Liburuaren testuak alemanez, euskaraz, frantsesez, gaztelaniaz, ingelesez, italieraz eta katalanez
Keywords: Musika -- V. m.-ra arte; Audioak