Basarri : gerratean kazetari 1936-1943 / Inazio Eizmendi Manterola ; [biltzailea,idazketa, zuzenketa eta edizio arduraduna] Joxemari Iriondo - Basarri (1913-1999) (Auspoa Liburutegia (Sendoa), 2014)
Kanpoetako aize burrunda ondamendizkoak entzuten genituen, bana otz-bero geiegizkorik gabe geunden : etxeko mandiora sartu zitekeanik ez genduan uste, egiz.Itxaropenezko landare bat igartu zaigu euzko baratzan : otso zarpail gosetiak etzeuden ondo berekikoak egin arte.Abertzale baten odola ixuri da euzko erri txiki bateko kaleetan.Alderdi oietako berri lendik pixka bat genekigun arren, or, Albacete, Granada, Madrid eta beste zenbait exkinetan gertatu danarekin arritu egin gera.Gizonak ortarano nola iritsi ditezken geure buruari sarritan galdetzerano arritu ere. Usterik gutxienean, ona geure etxea auzoen antzeko nola biurtu zaigun. Etxe ontan, ordea, sendi askotxo gaude, eta or Hernanin Aranburu aberkidea (Goian bego) lureratu digutenak euzko odolekoak diralajakingo bagendu, lenez gain ere kokildurik geldituko ginake. Au ezin diteke, esango genioke geure buruari; euzko sendiak ez dik bere izenik ortarano ardastu. Ez eta ez!Gipuzkoa paketsuak oinkada txarra eman bear du. Lendik zearo aldatu bearrean gertatuko da denborale onek arpegi oberik azaldu bear ezpadu. zuzentzarik ez dan tokian abereak nagusi, eta ni beldur, asko aberetuko ote dan...